Is een overlijdensrisicoverzekering verplicht of verstandig?

Wat is een overlijdensrisicoverzekering?
Een overlijdensrisicoverzekering keert een afgesproken bedrag uit als je overlijdt binnen de looptijd van de verzekering. Bij een hypotheek is het idee dat nabestaanden, vaak een partner, de hypotheeklasten kunnen blijven betalen of de lening deels kunnen aflossen.

ORV niet wettelijk verplicht
Nee, er is geen wet die je verplicht om een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten bij een hypotheek. De verplichting kan wel worden opgelegd door de geldverstrekker, bank of verzekeraar die je hypotheek verstrekt. Of dat ook daadwerkelijk het geval is, verschilt per aanbieder.

Geldverstrekkers kunnen een ORV vereisen
Vroeger was een ORV bij een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) verplicht. Dat is veranderd, sinds 1 januari 2018 geldt die verplichting niet meer voor nieuwe NHG-hypotheken en sinds 1 januari 2020 ook niet meer voor bestaande NHG-hypotheken. De reden? Een verplichte ORV bleek voor kwetsbare groepen, zoals mensen met een chronische ziekte of een belast medisch verleden, een drempel om een hypotheek te krijgen.

Bij hypotheken zonder NHG zijn de regels minder eenduidig. Sommige geldverstrekkers eisen een ORV als de hypotheek hoger is dan 80% van de marktwaarde van de woning. Het risico dat de nabestaanden de lasten niet meer kunnen dragen als een inkomen wegvalt, is bij een hoge schuld groter. Voor mensen van 70 jaar of ouder gelden bij sommige aanbieders aanvullende eisen, afhankelijk van het geleende bedrag en de woningwaarde.

De praktische vuistregel, ben je jonger dan 70 jaar en heb je een hypotheek met NHG? Dan is een ORV vrijwel nooit verplicht. Zonder NHG hangt het af van de aanbieder en de hoogte van je hypotheek ten opzichte van de woningwaarde. Controleer dit dus altijd per aanbieder voordat je een keuze maakt.

Wat betekent ‘verpanden’?
Als een geldverstrekker een ORV eist, wordt deze vrijwel altijd ook verpand. Verpanding houdt in dat de hypotheekverstrekker bij overlijden als eerste recht heeft op de uitkering, tot het bedrag van de openstaande hypotheekschuld. Is de uitkering hoger dan de restschuld, dan gaat het resterende bedrag alsnog naar de nabestaanden. Daarmee beschermt verpanding de geldverstrekker, maar zorgt het er ook voor dat de schuld bij overlijden in elk geval wordt afgelost.

Vrije keuze van verzekeraar
Veel mensen weten niet dat ook wanneer een geldverstrekker een ORV verplicht stelt, je die mag afsluiten bij een verzekeraar naar keuze. Je hoeft niet te kiezen voor de verzekeraar die de bank zelf aanbiedt. Vergelijken loont, want de premies kunnen flink uiteenlopen.

Wat kost een ORV?
De premie hangt af van leeftijd, gezondheid, het verzekerde bedrag en de looptijd. Als indicatie: een 30-jarige niet-roker betaalt voor een dekking van €200.000 over 30 jaar circa €10 per maand. Roken of medische aandoeningen kunnen een fors hogere premie met zich meebrengen. Ook de leeftijd waarop je start heeft veel invloed op de premie.

Bij een verzekerd bedrag boven €352.200 (per 1 januari 2025) mogen verzekeraars aanvullende vragen stellen over je gezondheid en eventueel een medische keuring eisen. Beneden dat bedrag zijn de gezondheidsverklaringen beperkter van omvang.

Verstandig, ook als het niet verplicht is
Uit onderzoek van de Rabobank blijkt dat 45% van de Nederlanders de hypotheeklasten niet meer kan betalen als hun partner overlijdt. Dat is een significant risico, zeker als de hypotheek op twee inkomens is berekend. Ook als jouw geldverstrekker geen ORV eist, is het dus verstandig om dit risico bewust te overwegen en een afgewogen keuze te maken.

Een overlijdensrisicoverzekering is lang niet altijd verplicht bij een hypotheek, maar de vraag of het verstandig is, verdient altijd aandacht. Of een ORV in jouw situatie nodig of zinvol is, hangt af van de geldverstrekker, je hypotheekvorm en je persoonlijke omstandigheden. Voor meer informatie en advies over de overlijdensrisicoverzekering en wat die betekent voor jouw hypotheek, neem dan gerust contact met ons op.